Uit onderzoek blijkt dat in Breda meer dan 50% van de gerookte sigaretten afkomstig is uit het buitenland of de illegale handel, waardoor er geen accijns en btw over wordt betaald. In Tilburg ligt dit percentage zelfs iets hoger, op 52,6%. Volgens roker Mats Mason ligt het werkelijke percentage echter nog veel hoger: “Ab-so-luut niet. Dat percentage is zeker 70%! Weinig mensen die ik ken, kopen nog in de winkel.”
Hoewel sigaretten steeds duurder worden in Nederland, blijft roken populair, vooral tijdens het uitgaan. Voor veel rokers is het een vast onderdeel van een avondje stappen. “Biertje, sigaretje, beetje ouwehoeren,” zegt Mats, terwijl hij samen met zijn vriend Sas Luitjen een sigaret opsteekt voor een snackbar in de Vismarktstraat.
De twee vrienden kopen hun sigaretten meestal niet in Nederland. “Toen we op de terugweg van wintersport door Luxemburg kwamen, hebben we zeven goedkope sloffen Marlboro gekocht,” vertelt Mats. Sas vult aan: “Zeven sloffen de man, welteverstaan.” Naast het kopen van goedkopere sigaretten in het buitenland, kennen ze ook mensen die adressen hebben voor goedkope (nep)sigaretten. “Vaak gaat dat via via, maar sommige nachtwinkels verkopen ook onder de toonbank.”
Op het terras van café De Bruine Pij bij de Grote Kerk zitten twee vrouwen ontspannen een sigaret te roken. Wanneer hen wordt gevraagd naar de herkomst van hun sigaretten, steken ze hun pakjes Parliament omhoog, waarop Roemeense waarschuwingsteksten staan. Hoe ze eraan zijn gekomen, houden ze liever voor zich. Een van hen zegt lachend: “Maar serieus, denk je dat ik € 12 betaal voor een pakje als ik ze voor een derde van die prijs kan krijgen?”
Steeds meer rokers zoeken goedkope alternatieven. Sommigen stappen over op vapen, zoals Nikita, die haar lichtgevende navulvape trots toont: “In mijn geval is dat vapen. Al biets ik tijdens het uitgaan soms nog weleens een peukje van iemand.” Haar vriendin Loxte heeft ervaring met ‘nepsigaretten’, die afkomstig zijn uit illegale fabrieken. “Soms kopen we weleens samen zo’n pakje met vriendinnen. Zij kennen gasten die zulke peuken verkopen, maar ik vind ze behoorlijk smerig, alsof je kattenharen rookt.” Hun niet-rokende vriendin Kiki rilt bij het idee: “Gatverdamme!”
Hoewel de overheid hoopt dat hogere accijnzen rokers ontmoedigen en hen aanzetten om te stoppen, lijkt dit niet altijd het gewenste effect te hebben. De tabaksbranche beweert dat de hogere prijzen rokers eerder in de richting van illegale sigarettenhandel drijven dan dat ze volledig stoppen.
Toch zijn er ook mensen die juist vanwege de prijs zijn gestopt. Jasper Janssen is daar een voorbeeld van. “Ik ben tien jaar geleden gestopt omdat het me te duur werd en bovendien kreeg ik last van een vervelend kuchje,” zegt hij terwijl hij over de Havermarkt wandelt. Maar ondanks zijn stoppoging rookt hij tijdens het uitgaan af en toe nog steeds. “Ik geef toe: als ik uitga, koop ik weleens een pakje. Maar altijd netjes in een tabakswinkel, dus de staat kan trots op me zijn – ik heb de schatkist weer gespekt.” Zijn vriend grapt: “Ik zal je voordragen voor een lintje.”
De realiteit is dat steeds meer rokers goedkope alternatieven zoeken, of dat nu vapen, buitenlandse sigaretten of zelfs illegale rookwaren zijn. De vraag blijft of de prijsverhogingen daadwerkelijk leiden tot minder rokers, of dat ze vooral de handel in buitenlandse en illegale sigaretten stimuleren.
Lees het hele artikel verder op bd.nl
