Vanwege de flinke prijsverschillen van tabakswaar vergeleken met het buitenland, loopt de staat jaarlijks € 2,6 miljard mis. Dit is gebleken uit een onderzoek van Kantar in opdracht van de VSK.
De Nederlandse overheid is sinds het begin van deze eeuw bezig met het ontmoedigen van roken. Zo is het niet meer toegestaan om op het werk te roken sinds 2004. Dit verbod is sinds 2008 uitgebreid naar de horeca.
De overheid probeert met accijnsverhogingen roken nog verder te ontmoedigen. Jaarlijks ging het om een verhoging van tientallen eurocenten. Echter vanaf mei 2024 ging de accijns in een keer met € 2,70 omhoog en daarna in maart nog eens met € 0,50. Gemiddeld kost een pakje hierdoor € 13,00; in 2015 was hetzelfde pakje nog € 5,20.
Ondertussen zijn sigaretten luxeproducten geworden in ons land. Een roker die één pakje per dag rookt is gemiddeld € 400 per maand kwijt in Nederland. Omgerekend is dat 13% van het modaal maandinkomen, volgens het CBS.
In de meeste andere landen ligt de prijs van sigaretten een stuk lager. Intussen kost een pakje sigaretten in België ook al € 12,00, maar in Duitsland maar € 9,00. In Luxemburg € 7,00 en in Oostenrijk € 6,20.
Het fenomeen sigarettentoerisme is ontstaan door de stijgende prijsverschillen. Van de in Nederland gerookte sigaretten kwam 8% begin 2021 uit het buitenland. Uit het onderzoek van Kantar blijkt dat nu inmiddels 50% uit het buitenland komt.
“Dit kost onze overheid én winkeliers miljarden euro’s per jaar”, zegt Jan Hein Sträter van de Vereniging Nederlandse Sigaretten- en Kerftabakfabrikanten (VSK). “Voor het eerst zien we dat de meerderheid van de sigaretten uit het buitenland komt. Begrijpelijk, want de prijsverschillen zijn enorm.”
De hogere accijnzen hebben bovendien niet geleid tot een afname van het aantal rokers. Dat was juist het belangrijkste doel van de maatregelen. Daarentegen hebben de maatregelen wel geleid tot een toename in smokkel en zwarte handel. Het gaat om 310 miljoen pakjes sigaretten per jaar volgens Kantar.
“De Nederlandse overheid is zijn grip op de tabaksmarkt kwijtgeraakt”, zegt Sträter. “Buitenlandse verkopers en criminelen profiteren, terwijl de belastingbetaler en de middenstand het bonnetje mogen aftikken.”
Niet alleen voor sigaretten reizen rokende Nederlanders naar het buitenland, maar ook voor shag. In Nederland kost een pakje shag € 26,00 en in Duitsland is hetzelfde pakje te koop voor € 12,50.
Van de in Nederland gerookte shag kwam in 2023 nog maar 36% uit het buitenland. Dat percentage is volgens Kantar inmiddels gestegen naar 62%.
Lees het hele artikel verder op consultancy.nl
Nederlandse staat loopt €2,6 miljard mis door tabakstoerisme
